خودرو
چک‌لیست خرید خودرو دست دوم
از بررسی آگهی و بازدید و تست رانندگی تا استعلام‌ها، قرارداد و انتقال سند؛ همه چیزهایی که قبل از پرداخت باید بررسی کنید.
شروع این چک‌لیست در برنامه۳۰ مرحله شامل نکات حقوقی یا اداری است؛ پیش از اقدام، قوانین روز را بررسی کنید.
قبل از دیدن خودرو
- بودجه کل را مشخص کنید (با هزینه انتقال، بیمه و تعمیرات احتمالی)
- قیمت روز همان مدل و سال ساخت را از چند منبع مقایسه کنید
- مصرف سوخت، قیمت قطعات و هزینه نگهداری این مدل را بررسی کنید
- از فروشنده درباره سابقه تصادف، تعویض قطعات و تعداد مالکان قبلی بپرسید
- قبل از رفتن، عکس کارت خودرو و برگ سبز را بخواهید و مدل و سال را با آگهی تطبیق دهیداگر فروشنده از نشان دادن مدارک طفره رفت، جلوتر نروید.
- قبل از دیدن خودرو و بررسی مدارک هیچ بیعانه‌ای واریز نکنیدبه آگهی با قیمت خیلی پایین‌تر از بازار شک کنید.
بدنه و ظاهر
- خودرو را در روز روشن و در فضای باز ببینیدخودروی خیس یا تازه‌واکس‌خورده عیب رنگ را پنهان می‌کند.
- فاصله درها، کاپوت و صندوق را از دو طرف مقایسه کنیدفاصله نامساوی نشانه صافکاری یا تصادف است.
- رنگ بدنه را زیر نور و از زاویه ببینید؛ موج، اختلاف رنگ و پاشش رنگ روی لاستیک درهابا دستگاه ضخامت‌سنج رنگ، قسمت‌های رنگ‌شده مشخص می‌شود.
- ستون‌ها، سینی جلو، کف صندوق و نقطه جوش‌ها را از نظر برش و جوش غیرکارخانه‌ای ببینیدآسیب شاسی و ستون از هر عیب دیگری مهم‌تر است.
- زیر خودرو، گلگیرها و لبه درها را از نظر زنگ‌زدگی و پوسیدگی بررسی کنید
- زیر موکت و صندوق را برای گل، رطوبت و بوی نم بررسی کنیداین نشانه‌ها می‌تواند از خودروی سیل‌زده باشد.
- سال ساخت درج‌شده روی شیشه‌ها را با سال خودرو مقایسه کنیدشیشه جدیدتر می‌تواند نشانه تصادف باشد.
- عمق آج، سایش یک‌طرفه و تاریخ تولید لاستیک‌ها را ببینیدسایش یک‌طرفه نشانه مشکل جلوبندی یا تنظیم فرمان است.
- چراغ‌ها، راهنماها و چراغ ترمز را با کمک یک نفر بررسی کنید
- فرسودگی فرمان، پدال و صندلی را با کیلومتر اعلام‌شده مقایسه کنید
موتور و تجهیزات
- موتور را سرد روشن کنید؛ از فروشنده بخواهید خودرو را از قبل روشن نکندموتور گرم خیلی از صداها و مشکلات روشن‌شدن را پنهان می‌کند.
- به صدای موتور در حالت درجا و هنگام گاز دادن گوش دهید؛ لرزش و تقه نباید باشد
- رنگ دود اگزوز را ببینیددود آبی معمولا سوختن روغن و دود سفید غلیظ ماندگار می‌تواند نشانه ورود آب به موتور باشد.
- زیر موتور و گیربکس را از نظر نشتی روغن و آب بررسی کنید
- روغن موتور و آب رادیاتور را ببینید؛ قاطی‌شدن آب و روغن نشانه جدی خرابی استلایه کف‌مانند زیر درب روغن یا لکه روغن در مخزن آب را جدی بگیرید.
- زمان آخرین تعویض تسمه تایم و روغن را بپرسید و مدرکش را ببینید
- باتری و تاریخ تولید آن را بررسی کنید
- با باز کردن سوئیچ همه چراغ‌های هشدار روشن و بعد از استارت خاموش شوندچراغ چک یا کیسه هوا که هرگز روشن نمی‌شود هم مشکوک است.
- کولر و بخاری را در همه دورها امتحان کنید
- شیشه‌بالابرها، قفل مرکزی، آینه‌ها، برف‌پاک‌کن و سیستم صوتی را امتحان کنید
- زاپاس، جک و آچار چرخ را ببینید
- گواهی سلامت مخزن گاز و تاریخ اعتبار آن را ببینید نیاز به بررسی قانونی
- مشخص کنید گازسوز کارخانه‌ای است یا بعدا نصب شده و در مدارک آمده است یا نه نیاز به بررسی قانونی
- خودرو را با هر دو سوخت روشن کنید و تعویض سوخت را امتحان کنید
تست رانندگی
- تست رانندگی در سرعت‌های مختلف و ترمزگیری انجام دهیددست‌کم ۲۰ دقیقه، در شهر و بزرگراه و روی دست‌انداز.
- در مسیر صاف، خودرو نباید به یک طرف بکشد یا فرمان بلرزد
- در ترمز محکم، خودرو باید صاف بایستد و پدال نلرزد
- روی دست‌انداز به صدای جلوبندی و کمک‌فنرها گوش دهید
- بعد از رانندگی، آمپر دما در محدوده عادی بماند
- کلاچ را بررسی کنید؛ سر خوردن، بوی سوختگی و سختی جا رفتن دندهبا گاز دادن در دنده بالا، دور موتور نباید بدون افزایش سرعت بالا برود.
- تعویض دنده باید نرم باشد، بدون ضربه و تاخیر هنگام حرکت و قرار دادن روی D و R
- سابقه تعویض روغن گیربکس را بپرسید
کارشناسی
- تاریخ کارشناسی
- کارشناسی فنی، بدنه و رنگ را در یک مرکز معتبر انجام دهیدکارشناس را خودتان انتخاب کنید و گزارش کتبی را نگه دارید.
- خودرو را به دستگاه دیاگ وصل کنید و خطاهای ثبت‌شده را ببینید
- کیلومتر را با دفترچه سرویس و فاکتورهای تعمیرگاه تطبیق دهیداگر خودرو گارانتی داشته، سابقه نمایندگی را بپرسید.
- عیب‌های پیداشده را برای چانه‌زنی بنویسید
- هزینه تقریبی رفع عیب‌ها
مدارک و مالکیت
- شماره شاسی و موتور روی خودرو را با کارت و سند تطبیق دهیدمحل شماره‌ها نباید خراش، سنباده یا اثر دستکاری داشته باشد. نیاز به بررسی قانونی
- اصالت کارت خودرو و سند را بررسی کنید و نام مالک را با کارت ملی فروشنده تطبیق دهید نیاز به بررسی قانونی
- اصل برگ سبز، کارت خودرو و بیمه‌نامه را ببینید و به کپی اکتفا نکنید نیاز به بررسی قانونی
- اگر موتور، شاسی یا اتاق تعویض شده، ثبت آن را در مدارک ببینیداثر آن در قیمت و نقل‌وانتقال را از کارشناس بپرسید. نیاز به بررسی قانونی
- اگر سند یا کارت المثنی است، علت صدور آن را بپرسید و استعلام کنید نیاز به بررسی قانونی
- اصل وکالت‌نامه رسمی را ببینید و اعتبار آن را از دفترخانه صادرکننده استعلام کنید نیاز به بررسی قانونی
- در وکالت‌نامه حق فروش، حق انتقال سند و مدت اعتبار را بررسی کنید نیاز به بررسی قانونی
- از زنده بودن مالک و معتبر بودن وکالت مطمئن شوید و سند را زودتر به نام خودتان بزنیدبا فوت مالک، وکالت باطل می‌شود و خرید وکالتی ریسک بالایی دارد. نیاز به بررسی قانونی
- مشخص کنید خودرو مال خود نمایشگاه است یا امانی؛ با مالک سند هم صحبت کنید نیاز به بررسی قانونی
استعلام‌ها
- استعلام خلافی خودروپرداخت خلافی پیش از انتقال سند لازم است. نیاز به بررسی قانونی
- بررسی کنید خودرو توقیف یا در رهن نباشداگر در رهن بانک یا لیزینگ است، فک رهن باید پیش از انتقال انجام شود. نیاز به بررسی قانونی
- اعتبار بیمه شخص ثالث و سابقه تخفیف آن را بررسی کنیداصالت بیمه‌نامه را با کد رهگیری و تاریخ پایان آن را از بیمه‌گر استعلام کنید. نیاز به بررسی قانونی
- بدهی عوارض و مالیات مربوط به خودرو را استعلام کنیدعوارض شهرداری سال‌های گذشته هم باید تسویه شده باشد. نیاز به بررسی قانونی
- اعتبار برگه معاینه فنی را بررسی کنید نیاز به بررسی قانونی
مذاکره، قرارداد و پرداخت
- با گزارش کارشناسی و هزینه رفع عیب‌ها قیمت را چانه بزنید
- قرارداد کتبی با مشخصات کامل خودرو، مبلغ، تاریخ تحویل و تعهدات طرفین بنویسید نیاز به بررسی قانونی
- شماره شاسی، موتور، پلاک و کیلومتر را دقیق در قرارداد بیاورید نیاز به بررسی قانونی
- عیب‌های اعلام‌شده و سلامت شاسی و موتور را در قرارداد ذکر کنید نیاز به بررسی قانونی
- بنویسید خلافی، عوارض و بدهی‌های تا روز تحویل با فروشنده است نیاز به بررسی قانونی
- تاریخ قطعی حضور در دفترخانه و جریمه دیرکرد هر طرف را بنویسید نیاز به بررسی قانونی
- شرایط فسخ و بازگشت پول را روشن کنید، مخصوصا برای مال غیر و توقیف نیاز به بررسی قانونی
- بیعانه را کم نگه دارید و در قرارداد بیاورید
- از نمایشگاه فاکتور رسمی و مشخصات کامل فروشنده بگیرید نیاز به بررسی قانونی
- جواز کسب نمایشگاه را ببینید و قرارداد را با نام صاحب جواز ببندید نیاز به بررسی قانونی
- پول را فقط به حساب خود مالک سند واریز کنیددر خرید وکالتی، وضعیت را در قرارداد روشن کنید.
- پرداخت را از طریق حساب بانکی انجام دهید و رسیدها را نگه داریدبا نقد کردن مبلغ زیاد، اثباتش سخت می‌شود.
- بخشی از مبلغ را تا زمان انتقال سند نگه دارید
- شرایط وام یا اقساط (مبلغ، سود، ضامن، جریمه دیرکرد) را یادداشت کنید نیاز به بررسی قانونی
- اگر سند در رهن وام‌دهنده می‌ماند، زمان و شرایط فک رهن را بنویسید نیاز به بررسی قانونی
- مبلغ نهایی پرداخت‌شده
انتقال سند و تحویل
- تاریخ مراجعه به دفترخانه برای انتقال سند
- مدارک لازم و حضور خریدار و فروشنده (یا وکیل رسمی) را پیش از رفتن با دفترخانه چک کنید نیاز به بررسی قانونی
- انتقال رسمی سند در دفترخانه نیاز به بررسی قانونی
- وضعیت پلاک (انتقال یا تعویض) را مطابق قوانین فعلی پیگیری کنیدمهلت قانونی تعویض پلاک را از مرکز شماره‌گذاری بپرسید. نیاز به بررسی قانونی
- بیمه‌نامه را به نام خودتان منتقل یا بیمه جدید تهیه کنید نیاز به بررسی قانونی
- هزینه انتقال سند، تعویض پلاک و بیمه
- در تحویل، سوئیچ‌های یدک، دفترچه خودرو، مدارک و کارت سوخت را تحویل بگیرید
بعد از خرید
- روغن، فیلترها و تسمه تایم اگر سابقه‌اش مشخص نیست را تعویض کنید
- تاریخ پایان بیمه شخص ثالث
- تاریخ پایان معاینه فنی
- قرارداد، رسیدها و گزارش کارشناسی را در جای امن نگه دارید